Burgerschapsonderwijs

Op 17 november 2020 is het wetsvoorstel Burgerschapsvoordracht door de Tweede Kamer aangenomen. De planning van de regering is dat, als het wetsvoorstel ook door de Eerste Kamer wordt aangenomen, het in werking treedt per 1 augustus 2021. De uitwerking van dit wetsvoorstel vraagt opnieuw om een goede doordenking van onze opdracht op grond van Gods Woord en onze belijdenisgeschriften. Tegelijkertijd is een goede vertaling naar de praktijk van elke dag van groot belang.

Vanuit onze grondslag vinden we persoonsvorming en burgerschapsvorming altijd al essentieel voor de ontwikkeling van onze kinderen. Het is een van de onderdelen die in ons onderwijs veel aandacht krijgt. Het verschil is dat vanuit het nieuwe wetsvoorstel verwacht wordt om dit op een (meer) doelgerichte en samenhangende wijze gebeurt. Daarnaast wordt t.a.v. de inhoud een meer specifieke invulling verwacht. Van scholen wordt verwacht dat zij dit ook in het schoolplan en in de schoolgids verantwoorden. Graag zijn wij scholen van dienst om samen de burgerschapsopdracht nader in te vullen.

Routekaart
KOC Diensten, KOC Visie en de VBSO hebben samen met Driestar Educatief en de VGS een Routekaart burgerschapsonderwijs 2021 voor scholen opgesteld om de opdracht op een goede wijze in te vullen. In deze routekaart zijn verschillende elementen opgenomen. Hierbij kunt u denken aan een tweetal webinars voor leidinggevenden ‘Hoe doe ik dit met mijn team’ en ‘leiding geven aan verankering van burgerschapsonderwijs binnen de school’. Daarnaast wordt een webinar ‘Plaats burgerschapsonderwijs in het curriculum’ aangeboden aan alle inhoudelijk betrokkenen.

Onze onderwijsadviseurs staan klaar om u te ondersteunen en om samen met uw team na te denken over een Bijbelse visie op de burgerschapsontwikkeling.

Tip! Bekijk onze 5 statements die burgerschap helpen integreren.

Daarnaast ondersteunen we u graag bij het realiseren van een passend aanbod, al dan niet vanuit methoden of te ontwikkelen leerlijnen.

Neem daarom vrijblijvend contact op met onze adviseurs mw. H.J. (Lianne) de Baat of W.H. (Wim) Heenck. Gebruik daarvoor de contactbutton op deze pagina.

Webinars
‘Hoe doe ik dit met mijn team’
In deze webinar wordt samen met u nagedacht over een traject met uw team en ontvangt u tips en suggesties om dit zelf of (deels) samen met onze adviseurs vorm te geven. Tevens wordt hier een voorbeeld tijdpad uitgewerkt om op een gestructureerde wijze te komen tot het voldoen aan de wettelijke eisen.

‘Leiding geven aan verankering van burgerschapsonderwijs binnen de school’
In deze webinar wordt u geadviseerd over het traject en de wijze waarop u hier op uw school en binnen uw (deel)team leiding aan kunt geven.

‘Plaats burgerschapsonderwijs in het curriculum’
In deze webinar wordt vanuit onze visie samen met u nagedacht over de plaats die burgerschap moet krijgen binnen het curriculum. Over welke thema’s hebben we het als we denken aan goed burgerschap? Wat doen we al? Welke thema’s verdienen aandacht? Is dan een methode de aangewezen weg of werken we liever met leerlijnen? Hoe vertalen we de inhoud naar praktische opdrachten voor de leerlingen en hoe kunnen we de inhoud borgen en verankeren?

Voorbeeldaanpak
Burgerschapsvorming is onderdeel van de bredere persoonsvorming van de leerling. Vanuit onze visie is het goed om vorming vanuit waarden te benaderen. Het verdient daarom ook aanbeveling om dit integraal op te pakken, zodat het een natuurlijk geheel wordt.

Om u te inspireren en wat mogelijkheden te laten zien hebben we een voorbeeldaanbod ontwikkeld. Maar nog liever denken we samen met u na over een passend aanbod voor uw school.

Hieronder treft u een voorbeeldaanpak aan.

  1. De directie belegt voor het teams van sessies o.l.v. een medewerker van KOC Diensten om een christelijke visie op Burgerschapsontwikkeling op school- of bestuursniveau te vormen en verder te doordenken. Tijdens deze sessies kunnen tevens de wettelijke eisen aan de orde komen waaraan voldaan moet worden, zodat het uiteindelijke kader op schoolniveau kan worden vastgesteld.
  2. Leerkrachten gaan aan de slag om de huidige gebruikte methodes te screenen op onderwerpen die de burgerschapsvorming raken. Doel is dan om deze te verankeren zodat er een planmatige opzet of werkwijze ontstaat. Vanuit KOC Diensten kan deze werkopdracht voorbereid en begeleid worden door enkele (korte) sessies waarin de teams een goede instructie ontvangen en begeleid worden in het proces. Dit onderdeel is waardevol om te voorkomen dat onderwerpen die de burgerschapsvorming raken niet over het hoofd gezien worden.
  3. Op basis van het voorgaande kan vastgesteld worden op welke (onderdelen van) burgerschapsthema’s er nog onvoldoende aanbod is. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de vraag vanuit de wet, maar ook naar de visie en idealen van de school.
  4. Daarna kan worden gezocht naar content om de leerlijnen die ontstaan uit hiervoor genoemde onderzoeken verder te vullen. Het doel is het hebben van goede leerlijnen die de breedte van de burgerschapsvorming afdekken. Desgewenst kunnen onze adviseurs de school hierbij ondersteunen en scholen aan elkaar verbinden om op een goede wijze (regionaal) samen te werken.
  5. Het is belangrijk dat leerkrachten (verder) gevormd worden om met elkaar dezelfde taal te gaan spreken en zelf leren om (de onderdelen van) deze leerlijnen impliciet en expliciet aan de orde te stellen binnen het reguliere aanbod. Zo kan het curriculum doordrenkt worden van persoons- en burgerschapsvorming. Onze adviseurs kunnen begeleiden bij het proces om te komen tot een werkwijze waarbij vanuit gezamenlijkheid dezelfde waarden geleefd en gewerkt wordt.
  6. Om te zorgen dat de school oefenplaats wordt voor dit vormingsaspect kunnen onze adviseurs met u meedenken om de inhoud van het onderwijs te vertalen naar praktische opdrachten waarbij leerlingen o.a. respectvol leren omgaan met anders denkenden. Het aanleren van vaardigheden om eigen standpunten te vormen en te verwoorden, kan eveneens deel uitmaken van dit onderdeel.

Achtergrondinformatie en nieuwsberichten VBSO
De onderstaande achtergrondinformatie kan behulpzaam zijn bij het verdiepen in de gewijzigde wet op de burgerschapsopdracht van de school.

Daarnaast ziet u hieronder verschillende mogelijkheden om uw school te begeleiden bij het uitvoeren van de burgerschapsopdracht naar aanleiding van de in november 2020 gewijzigde wettekst.

Overzicht activiteiten